fjfjf.png
  • paulasthetic

Anty - gaslighting - jak nie zostać oprawcą | Anti - gaslighting - how not to become a bully

Wyobraź sobie, że masz ciemne włosy. Mówisz o sobie: „jestem brunetem”. Staje się to dla Ciebie tak logiczne jak fakt, że słońce wstaje na wschodzie.


Wychodzisz z domu, idziesz do pracy / szkoły i nagle wszyscy mają do Ciebie pretensje o to, że nazywasz się „brunetem”; mówią, że nie masz racji, że to jakaś bzdura, że sobie wymyśliłeś i że powinieneś mówić o sobie „szatyn”.


Ty wiesz, że tak nie jest. Twoje włosy to wiedzą. Ale zgromadzeni dookoła dobitnie Ci przypominają, że żyjesz w błędzie.


Z jednej strony wiesz, co czujesz, co myślisz i co wiesz – z drugiej zaczynasz kwestionować fakty.

Zbiorowy gaslighting.


W przypadku osób identyfikujących się jako nieheteronormatywne to często codzienność. Ale kwestia nie dotyczy koloru ich włosów, tylko czegoś jeszcze bardziej głębokiego.


Ich poczucia JA.


I mimo, że homoseksualizm został wykreślony z listy DSM w 1973, a z ICD w 1991, wiele osób uważa tę orientację (i inne orientacje nieheteronormatywne) za chorobę i próbuje ją leczyć.


Żeby określić gdzie kończą się mity, a zaczynają się fakty – przejdźmy najpierw do podstaw i ustalmy…


…OD CZEGO ZALEŻY PŁEĆ?


Niektórzy powiedzieliby, że od biologii. Sprawa jednak nie jest taka prosta. Wyróżnia się bowiem płeć:

  • chromosomalną – wyznaczoną przy zapłodnieniu i określoną przez chromosomy płciowe (XY – męskie i XX – żeńskie)

  • gonadalną – wyznaczoną przez gruczoły płciowe: jądra u mężczyzn i jajniki u kobiet (różnicowane od 7 tygodnia rozwoju płodu)

  • gonadoforyczną – określaną przez zróżnicowanie dróg rozrodczych, rozwijających się z gonad (u mężczyzn to przewody Wolffa, u kobiet – Mullera)

  • narządów zewnętrznych – wyznaczona przez wygląd zewnętrzny narządów płciowych

  • fenotypową – określaną przez wygląd człowieka

  • hormonalną – zależną od czynności wewnątrzwydzielniczej jąder i jajników (wytwarzania androgenów i estrogenów)

  • metaboliczną – określaną przez rodzaj aparatu enzymatycznego systemów metabolicznych, których aktywność nie zależy od późniejszego poziomu wydzielanych hormonów płciowych

  • mózgową – zależną od poziomu zróżnicowania w mózgu endokrynnej aktywności podwzgórza i przysadki mózgowej.


Nie zapominajmy jednak, że ciało tworzy nieodłączny duet z umysłem. Żeby więc holistycznemu podejściu do zdrowia stało się zadość – warto wspomnieć o 4 typach płci psychologicznej, zidentyfikowanych przez Sandrę Bem:

  • osoby określone seksualnie (sex-typed), identyfikujące się zgodnie z płcią biologiczną

  • osoby nieokreślone seksualnie (undifferentiated), które w niewielkim stopniu mają ukształtowane cechy kobiece / męskie niezależnie od swojej płci biologicznej

  • osoby androgyniczne, charakteryzujące się zarówno cechami kobiecymi, jak i męskimi niezależnie od płci biologicznej

  • osoby krzyżowo określone seksualnie (cross-sex-typed), posiadające cechy odpowiadające płci przeciwnej niż ich biologiczna.


PŁEĆ A TOŻSAMOŚĆ


Płeć biologiczna to jedno, płeć psychologiczna to drugie – z płcią możemy się urodzić, możemy też ją postrzegać i się z nią identyfikować… lub nie. Tożsamość płciowa to poczucie przynależności do danej płci. Odnosi się do osobistych odczuć, etykiet, sposobu ekspresji, które jednostka postrzega jako typowe dla siebie. Może być – lub nie być – zgodna z płcią metrykalną.


Problem pojawia się wtedy, gdy społeczna rola płciowa (sex-role identity) – czyli sposób, w jaki społeczeństwo, odnosząc się do przyjętych norm kulturowych, deleguje jednostkę do określonej roli płciowej w oparciu o jej wygląd / zachowanie / charakterystyki osobowościowe / ekspresję / ton głosu nie biorąc pod uwagę jej tożsamości i orientacji.


W CZYM PROBLEM?


A no w tym, że jak wiemy swoje, a inni nam notorycznie wmawiają coś innego – to można się pogubić. Do tego stopnia, że osoba, która jest usilnie „socjalizowana” do innej płci, niż ta, którą uznaje za własną może:

  • mieć trudność w określeniu i akceptacji własnej tożsamości (nie tylko tej seksualnej)

  • odczuwać lęk przed stygmatyzacją i odrzuceniem ze strony innych (wobec czego ukrywać to, w jaki sposób się identyfikuje i poddawać notorycznej kontroli oraz izolacji)

  • doświadczać przedłużającego się napięcia psychicznego, wysokiego poziomu lęku, depresji, które w konsekwencji mogą prowadzić do podejmowania myśli i prób samobójczych

  • nadużywać substancji psychoaktywnych w celu poradzenia sobie z odczuwanym dyskomfortem, związanym z własną tożsamością / orientacją seksualną.


Heteroseksizm – ideologia kulturowa, przejawiająca się w praktykach zorientowanych na niekorzyść mniejszości seksualnych – propaguje podejście do osób nieheteroseksualnych jak do społecznej patologii, co wiąże się ze stygmatyzacją, a czasem może prowadzić nawet do uwewnętrznionego heteroseksizmu (wobec czego osoba, która identyfikuje się jako nieheteronormatywna, postrzega samą siebie jako „wadliwą”, co z kolei może prowadzić do autoagresji lub też zachowań samobójczych).


CZY DA SIĘ COŚ NA TO PORADZIĆ?


Tak, terapią.

Ale nie ukierunkowaną na zmianę orientacji jednostki – ani jej tożsamości płciowej - ale na skutki, jakie wywołała stygmatyzacja.


Istnieje takie zjawisko, jak dysforia płciowa – trwająca minimum 6 miesięcy, wyraźna niezgodność między odczuwaną / wyrażaną przez osobę płcią i płcią przypisaną metrykalnie. U osób, które doświadczają dysforii płciowej, celem oddziaływań nie jest zmiana tożsamości, ale depatologizacja podejścia do własnej seksualności / tożsamości seksualnej.


Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne opracowało rekomendacje dla osób, które pracują z osobami należącymi do mniejszości seksualnych:

  1. wsparcie i akceptacja (również poprzez umieszczenie orientacji seksualnej osoby wśród jej cech i odnoszenie się do niej w preferowany przez nią sposób)

  2. psychoedukacja na temat korzystania z metod radzenia sobie ze stresem

  3. pomoc w zorganizowaniu wsparcia społecznego

  4. towarzyszenie pacjentowi / pacjentce w poznawaniu własnej tożsamości


Do tego dochodzi jeszcze świadomość skutków stygmatyzacji, jej przejawów w życiu osób należących do mniejszości seksualnych (również w miejscach pracy i w placówkach świadczących podstawową opiekę zdrowotną), specyfiki funkcjonowania osób należących do mniejszości seksualnych i posiadających niepełnosprawność, problemów doświadczanych przez rodziny tworzone przez osoby pozostające w związkach nieheteronormatywnych, a także ciągłe poszerzanie wiedzy i korzystanie ze sprawdzonych, potwierdzonych naukowo źródeł.


SŁOWNICZEK Z TERMINAMI, KTÓRE WARTO ZNAĆ


Orientacja seksualna oznacza odczuwanie pociągu seksualnego do innych osób. Nie podlega świadomej kontroli, ma podłoże biologiczne – główną rolę odgrywają geny i ekspresja hormonów. Nie da się jednak „wychować” kogoś do określonej orientacji – można natomiast wpłynąć na kształtowanie się jego roli płciowej (socjalizacja do płci). Heteroseksualność to pociąg seksualny do płci przeciwnej. Homoseksualność to pociąg seksualny do tej samej płci. Biseksualność to pociąg seksualny do co najmniej dwóch płci. Demiseksualność występuje natomiast, gdy osoba nie odczuwa pociągu seksualnego do momentu nawiązania więzi emocjonalnej z daną osobą.


Orientacja romantyczna to taka, w której osoby są zorientowane na tworzenie związków romantycznych i może istnieć niezależnie od tej seksualnej.


Orientacja estetyczna to pociąg zorientowany na atrakcyjność innej osoby, bez potrzeby wchodzenia w relację romantyczną lub o charakterze seksualnym.


Orientacja sensualna to orientacja, w której główną rolę odgrywa potrzeba czułości i bliskości, bez potrzeby posiadania relacji romantycznej lub o charakterze seksualnym.


Interpłciowość jest wynikiem posiadania zróżnicowanych cech płciowych, nie wskazujących jednoznacznie na płeć męską / żeńską; zmienność może dotyczyć różnic w obrębie chromosomów / narządów płciowych.


Transpłciowość to utożsamianie się z płcią odmienną do tej przypisanej przy urodzeniu.


Aromantyczność przejawia się małym zainteresowaniem / brakiem zainteresowania w tworzeniu romantycznych relacji (nie wyklucza jednak pociągu seksualnego do innych osób).


Niebinarność jest ogólną nazwą na tożsamości płciowe, które nie obejmuje podział na dwie płcie. Osoby identyfikujące się jako niebinarne nie określają się jako kobiety / mężczyźni, natomiast mogą określać się jako apłciowe (a-gender), neutralne płciowo (gender-neutral), płynne płciowo (gender – fluid) lub identyfikować się z więcej, niż jedną płcią.


***



Imagine you have dark hair. You say: "I'm a brunette". It becomes as logical as the fact that the sun rises in the east.


You leave the house, go to work / school and suddenly everyone blames you for calling yourself a "brunette"; they say that you are wrong, that this is nonsense, that you made it up and that you should call yourself "blonde".


You know you’re not blonde. Your hair knows it. But those around you strongly remind you that you are wrong.


On the one hand, you know your feelings - on the other hand, you start to question the facts.

Collective gaslighting.


In case of people identifying as non-heteronormative, this is their daily bread . But it's not about the color of their hair, it's about something even deeper.


Their sense of SELF.


And although homosexuality was removed from the DSM list in 1973 and from the ICD in 1991, many people consider this orientation (and other non-heteronormative orientations) a mental illness and try to treat it.


To determine where myths end and facts begin - let's get down to the basics first and establish ...


… WHAT IS SEX?


Some would say that sex is defined by biology. However, the matter is not that simple. There is:

  • chromosomal sex - determined at fertilization by sex chromosomes (XY - male and XX - female)

  • gonadal sex - determined by the sex glands: testes in men and ovaries in women (differentiated from the 7th week of fetal development)

  • gonadophoretic sex - defined by the differentiation of the reproductive tract, developing from the gonads (wolfian & mullerian ducts)

  • sex of external organs - determined by the external appearance of the genital organs

  • phenotypic sex - determined by human appearance

  • hormonal sex - defined by the endocrine activity of the testes and ovaries (production of androgens and estrogens)

  • metabolic sex - determined by the type of enzyme apparatus of metabolic systems

  • cerebral sex - depending on the level of differentiation of the brain in terms of endocrine activity of the hypothalamus and pituitary gland.


However, let's not forget that the body forms an inseparable duo with the mind: it is worth mentioning the 4 types of psychological gender identified by Sandra Bem:

  • sex-typed, defined by the biological gender

  • undifferentiated - those who have little female / male features, regardless of their biological sex

  • androgynous, characterized by having both female and male features, regardless of the biological sex

  • cross-sex-typed, defined by characteristics that correspond to the sex opposite to the biological sex.


GENDER AND IDENTITY


Biological sex is one thing, psychological sex is another - we can be born with sex, we can perceive it and identify with it… or not. Gender identity is the personal sense of your own gender. It relates to your feelings towards yourself, labels, and ways of expression that you perceive as your own. It may or may not be compatible with your biological gender (given at birth).


The problem arises when the sex-role identity - that is, the way in which society, referring to accepted cultural norms, delegates an individual to a specific gender role based on their appearance / behavior / personality characteristics / expression / tone regardless of their identity and orientation.


WHAT'S THE PROBLEM?


When we question our reality because others start to question our identity – we can get lost a bit. So much, so that a person who is strongly "socialized" to a certain gender other than the one that considers its own, can:

  • have difficulty defining and accepting its own identity (not only the sexual one)

  • feel the fear of being stigmatized and rejected by others

  • experience prolonged distress, high levels of anxiety, depression, which may lead to suicidal thoughts and attempts

  • use psychoactive substances in order to deal with discomfort related to its own sexual identity / orientation.


Heterosexism - a cultural ideology that manifests in practices directed against sexual minorities - promotes an approach to non-heterosexual people as a social pathology, which is associated with stigmatization and sometimes even leads to the internalized heterosexism (therefore a person who identifies as non-heteronormative perceives itself as "flawed", which in turn can lead to serious self-harm).


CAN WE TREAT IT?


Yes, with therapy.

But not to change the individual's orientation - or its gender identity - but the effects of the stigma.


There is such a phenomenon as gender dysphoria - a prolonged discrepancy between the gender perceived / expressed by the person and the biological sex. While working with people who experience gender dysphoria, the purpose of the therapy is not to change their identity, but to depathologize their approach to their own sexuality / sexual identity.


The American Psychological Association has developed recommendations for people who work with people from sexual minorities:

  1. support and acceptance (also by placing a person's sexual orientation among their characteristics and relating to them in their preferred way)

  2. psychoeducation on the use of methods of coping with stress

  3. providing help in organizing social support

  4. accompanying the patient in getting to know their own identity


In addition, therapists should be aware of the effects of stigma, its manifestations in the lives of persons belonging to sexual minorities (also in workplaces and in health care facilities), the characteristics of the functioning of non-heteronormative people with disabilities, problems experienced by families created by non-heteronormative people, as well as the constantly expanding the knowledge and use scientifically proven methods.


GLOSSARY


Sexual orientation is a term used to describe your pattern of emotional, romantic or sexual attraction. It is not consciously controlled & has a biological basis, based mostly on the genetical & hormonal expression. You can't be "raised" to a specific sexual orientation - but your sex-role identity can by influenced by your environment. Heterosexuality is sexual attraction to the opposite sex. Homosexuality is the same-sex attraction. Bisexuality is sexual attraction to at least two genders.


Romantic orientation is an orientation, where people are oriented towards creating a romantic relationships and can exist independently of the sexual one.


Aesthetic orientation is based on the attractiveness of another person.


Sensual orientation is an orientation in which the need for tenderness and closeness plays a major role.


Intergender is the result of having different sexual characteristics that do not clearly indicate male / female gender; variability may include chromosome / genital differences.


Transgender appears, when the person is identifying with a gender different from the biological one.


Aromanticity is manifested by a small / lack of interest in creating romantic relationships (but it does not exclude sexual attraction to other people).


Non-binary is a general term for gender identities that does not include gender distinction. People who identify as non-binary don’t idetify themselves as a female or male, but as as a-gender / gender-neutral / gender-fluid, or identify with more than one gender.


https://dominikhaak.pl

http://czasopismo.badania.net/wp-content/uploads/2018/02/Wycisk_PS_4_2017.pdf

Orientuj się! Pakiet edu o LGBT+ - Miłość Nie Wyklucza (mnw.org.pl)

https://lgbtq.unc.edu/resources/exploring-identities/asexuality-attraction-and-romantic-orientation

http://www.h-ph.pl/pdf/hyg-2015/hyg-2015-1-075.pdf

http://www.psychiatriapolska.pl/uploads/onlinefirst/Dora_PsychiatrPolOnlineFirstNr162.pdf

http://www.psychoterapiaptp.pl/uploads/PT_4_2017/41Wycisk_Psychoterapia_4_2017.pdf

6 wyświetleń